دو فاز شدن برق یکی از اتفاقات خطرناکی است که ممکن است در سیستم برق خانگی رخ دهد. این اتفاق معمولاً زمانی به وجود میآید که سیم نول در سیستم سیمکشی برق ساختمان با مشکل مواجه شود. ناپایداری ولتاژی که در اثر این اتفاق ایجاد میشود، میتواند آسیب جدی به تجهیزات و وسایل برقی ساختمان وارد کند. این مشکل بیشتر در مکانهایی مثل پارکها دیده میشود که سیم نول مشترک دارند و مصرفکنندگان زیادی هم وجود دارد مثل چراغهای روشنایی پارک. برای کسب اطلاعات بیشتر و جلوگیری از بروز این اتفاق تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
دو فاز شدن برق چیست؟
زمانیکه سیم نول دچار قطعی، اختلال یا زنگزدگی شود دو فاز شدن برق اتفاق میافتد. در حالت عادی برق تکفاز خانگی از دو سیم تشکیل شده است که یکی ولتاژ ۲۲۰ ولت و سیم دیگر که نول نام دارد، ولتاژ تقریبا ۰ ولت دارد. در صورت قطعی سیم نول جریان برق مسیر بازگشت ثابتی ندارد و ممکن است از مدارها یا حتی وسایل دیگر برگردد. این امر موجب میشود برق ایجاد شده در برخی از پریزها یا مدارها به جای ۲۲۰ ولت، 380 ولت باشد. این امر موجب ورود فشار خیلی زیاد به وسایل برقی منزل و خرابی آنها میشود. دو فاز شدن به دو صورت حقیقی و غیر حقیقی اتفاق میافتد که در ادامه به بررسی هر دو حالت خواهیم پرداخت.
دو فاز شدن حقیقی
سیستم برق خانگی بهصورت تکفاز عمل میکند. در صورتیکه به جای ولتاژ 220 ولت بین سیم فاز و سیم نول، ولتاژ 380 ولت بین دو سیم فاز مختلف به مصرف کننده وارد میشود، دو فاز شدن اتفاق میافتد. اصولا این مشکل ناشی از اختلال در شبکه توزیع به خصوص سیم نول ترانسفورماتور اصلی است که موجب میشود ولتاژ فاز به فاز به بار تکفاز وارد شده در دستگاههای برقی آسیب جدی وارد کند.
دو فاز شدن غیر حقیقی
دو فاز شدن غیرحقیقی زمانی اتفاق میافتد که سیم نول در شبکه توزیع، بهخصوص در خروجی ترانسفورماتور اصلی، قطع یا دچار اختلال شود، در این حالت، به جای اینکه برق از طریق سیم نول به صورت عادی به ترانسفورماتور برگردد، سیم فاز سعی میکند از مسیرهای ناخواسته مانند سیم نول که اکنون قطع است، جریان پیدا کند و این باعث میشود ولتاژ در برخی نقاط، بهخصوص در مدارهایی که به نول قطع شده متصل هستند، به طور غیر طبیعی افزایش پیدا کند و حالت دو فاز شدن را ایجاد کند، در حالی که ولتاژ فاز به فاز مستقیماً به مصرفکننده اعمال نشده است.
دلایل دو فاز شدن برق چیست؟
برای جلوگیری از ایجاد خسارت به وسایل برقی بهتر است با دلایل دو فاز شدن برق آشنا شوید. دو فاز شدن برق میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اتصال جابهجای سیم فاز و نول در کنتور برق یا تابلو فیوز: منازلی که تابلو فیوز دارند امکان وصل شدن جابجای این سیمها توسط برقکار یا نیروهای فنی که نیاز به انشعاب گرفتن از کنتور برق را دارند، جود دارد.
- اتصال جابهجای سیم فاز و نول در کلیدها: ممکن است هنگام اتصال سیمها به کلیدهای دو پل و تک پل اشتباه رخ دهد که این امر موجب دو فاز شدن غیر حقیقی خواهد شد.
- اتصال جابهجای سیم فاز و نول در سنسورها: یکی از احتمالات دو فاز شدن برق میتواند اتصال جا بهجا در سنسورهای متفاوت باشند.
- قطعی سیم نول: یکی از رایجترین علل این اتفاق همانطور که بالاتر اشاره کردیم احتمال قطع شدن سیم نول است. آسیب دیدن سیم نول، قطعی داخلی، اتصال نادرست، اتصال وسیله برقی مصرف بالا به پریز از جمله دلایل احتمالی قطعی سیم نول است.
از دیگر عوامل رایج میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کشیدن بار زیاد از سیمکشی ضعیف
- اتصال وسایلی همچون بخاری برقی، کولر گازی و دستگاه جوش به پریز برق
- خرابی فیوز
- اتصال ضعیف سیمها به یکدیگر
- در رفتگی داخلی پریز
- آب شدن ترمینال از داخل
- استفاده بالای سایر واحدهای ساختمانی
تاثیر دو فاز شدن برق
دو فاز شدن برق بیشترین آسیب را به وسایل و تجهیزات برقی وارد میکند. با دو فاز شدن، برق ساختمان افت میکند و در نتیجه با نوسان مواجه خواهیم بود، همین امر احتمال سوختن وسایل برقی را افزایش میدهد. بهمرور در صورت تکرار این اتفاق قطعا تجهیزات برقی منزل شما کارایی قبل را نخواهند داشت.
اهمیت برطرف کردن مشکل دو فاز شدن برق
دو فاز شدن برق یکی از اتفاقاتی است که بررسی و رفع آن از اهمیت فوق العاده بالایی برخوردار است. در ادامه به بررسی دلایل انجام هرچه سریعتر این مشکل میپردازیم.
- جلوگیری از سوختن وسایل برقی گران قیمت
- کمک به حفظ عمر وسایل برقی
- جلوگیری از ایجاد حریق
- کنترل نوسانات ولتاژ
بنابراین، رسیدگی سریع و تخصصی به مشکل دو فاز شدن برق، گامی حیاتی در جهت حفاظت از سرمایههای مادی و تأمین ایمنی است.
چگونه از دو فاز شدن برق جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از مشکل دو فاز شدن برق میتوان از استابلایزر استفاده کرد. همانطور که میدانید وظیفه استابلایزر تنظیم نوسانات برق شهری و تبدیل آن به ولتاژ پایدار و مناسب تجهیزات برقی است. در صورتی که ولتاژ برق شهری از محدوده استاندارد بالاتر یا پایینتر برود، استابلایزر آن را به محدوده ایمن وارد میکند. به این ترتیب نوسانات احتمالی آسیبی به عمر تجهیزات برقی وارد نمیکند. اگر برای بهبود کارایی وسایل برقیتان نیاز به استابلایزر در اصفهان دارید میتوانید از طریق سایت پویا انرژی پارس نسبت به خرید این محصول اقدام کنید.
از راهکارهای دیگری که میتوان از دو فاز شدن برق جلوگیری کرد چک کردن دورهای سیمکشی ساختمان و کنتور برق است. در اینصورت با وجود احتمال خطا خیلی سریع میتوان از تحمیل شدن هزینه گزاف جلوگیری کرد.
