شستشوی پنل خورشیدی به فرآیند تمیز کردن سطح پنلها از گرد و غبار، آلودگی، فضولات پرندگان و سایر موادی که میتوانند مانع رسیدن نور خورشید به سلولهای فتوولتائیک شوند، گفته میشود. این اقدام برای حفظ عملکرد بهینه و افزایش دوام این سیستمها ضروری است. برای شستوشو سطح پنلها با استفاده از آب و گاهی مواد شوینده ملایم تمیز میشود تا مواردی که مانع رسیدن نور خورشید به سلولهای خورشیدی میشوند، پاک گردند. با شستوشوی منظم و درست میتوانید به تمیز ماندن پنلها، حفظ راندمان تولید برق، و افزایش چشمگیر طول عمر آنها با جلوگیری از گرفتگی سطح پنل کمک کنید. اهمیت تمییز کردن این پنلها به ویژه در محیطهای پر گرد و غبار یا نزدیک به منابع آلودگی اهمیت دوچندانی دارد.
اهمیت شستوشوی پنل خورشیدی
شستوشوی منظم پنلهای خورشیدی در اصفهان مزایای زیادی دارد که مستقیماً در بازدهی، طول عمر و هزینههای مربوط به تعمیر و نگهداری سیستم تأثیر مستقیم دارد. مهمترین مزایای نگهداری از این پنلها عبارتاند از:
- بهبود راندمان تولید انرژی: گرد و غبار، دود، خاک و فضولات پرندگان مانع رسیدن نور خورشید به سلولهای خورشیدی میشوند. با شستوشوی منظم، نور بیشتری به سطح سلولها میرسد و تولید برق ۵ تا ۲۰ درصد (در مناطق بسیار غبارآلود تاثیر شستوشو محسوستر است) افزایش مییابد.
- بهبود طول عمر پنلها: Hot Spot یا لکههای داغ بر اثر تجمع تدریجی آلودگیها و ذرات ایجاد میشود.
- کاهش هزینههای نگهداری و تعمیرات در بلندمدت: تمیز کردن منظم پنلهای خورشیدی باعث شناسایی زودهنگام آسیبهای فیزیکی احتمالی از جمله ترک، رسوب، لکهی آب یا شل شدن اتصالات میشود و از هزینههای سنگین تعمیر و تعویض در آینده جلوگیری میکند.
- نرخ بازگشت سرمایه بالاتر: در نیروگاههای خورشیدی بزرگ یا سیستمهای خانگی که به شبکه متصل هستند شستوشوی مرتب منجر به افزایش بهرهوری سیستم میشود.
- زیبایی محیط: پنلهای تمیز نمای زیباتر و حرفهایتری دارند. همین امر زیبایی ساختمانهای مسکونی یا تجاری رو دو چندان میکند.
از کجا بفهمیم زمان شستن پنل خورشیدی رسیده است؟
چند نشانه کاملاً مشخص وجود دارد که در صورت مشاهده میبایست اقدام به تمییزکاری کنید.در ادامه به بررسی این نشانهها میپردازیم.
- افت عملکردی در تولید برق: در صورتیکه بدون اینکه هوا ابری باشد یا مشکل فنی وجود داشته باشد خروجی سیستم ۵ تا ۱۵ درصد کمتر از حالت معمول بود احتمالا سطح پنل آلوده است.
- لکه یا گرد و خاک قابل مشاهده روی سطح پنل: تجمع هرگونه لکه ائم از دوده، فضولات پرندگان یا لکههای باران خشکشده روی سطح نمایانگر رسیدن زمان تمییز کاری است.
- آلودگیای محیطی بالا: اگر در منطقهای بادخیز، صنعتی یا نزدیک به جاده خاکی هستید، فاصله بین شستشو پنلها کوتاهتر است.
توجه داشته باشید شستشوی بیش از حد و غیرضروری پنلهای خورشیدی، علاوه بر اتلاف وقت و هزینه، میتواند به سطح پنلها آسیب برساند.
| شرایط محیطی | زمانبندی شستشو | توضیحات |
| محیط کم گردوغبار مانند مناطق شهری و پشت بام | هر ۶ ماه | باران بیشتر بخش بزرگی از آلودگی را میشوید؛ کافی است هر نیم سال یک شستشوی کامل انجام شود. |
| حومه شهر و مناطق نیمه خشک | هر ۳ ماه | گرد و غبار تجمع میکند ولی بارندگی همیشه کافی نیست؛ بررسی ماهانه از دور توصیه میشود. |
| محیط غبارآلود کویری، صنعتی و بادخیز | هر ۱–۲ ماه | برای جلوگیری از کاهش راندمان و ایجاد Hot Spot نیاز به شستشوی منظم و دقیق است. |
روشهای شستشوی پنل خورشیدی
در ادامه این مطلب به روشهای مختلف تمییز کردن و شستشو پنل خورشیدی میپردازیم. انتخاب روش مناسب به عواملی مانند دسترسی به پنلها، میزان آلودگی و امکانات در دسترس بستگی دارد. به طور کلی، 3 روش اصلی برای شستشوی پنلهای خورشیدی وجود دارد:
شستشوی دستی با استفاده از آب و برس نرم: این روش، رایجترین و بهترین روش برای کاربری خانگی است.
تجهیزات لازم
- آب مقطر، آب شهری جوشیده یا آب تصفیه شده: برای جلوگیری از ایجاد لکه رسوب املاح آب روی پنل
- برس نرم یا اسفنج با الیاف نرم: برای شستشو سطح پنل
- شیلنگ آب: برای آبکشی اولیه و نهایی.
- تی لاستیکی: برای پاک کردن آب اضافی و جلوگیری از ایجاد لکه
- مایع شوینده ملایم: استفاده از مایع شستشو رقیق برای تمییز کردن آلودگیهای چسبنده مانند فضولات پرندگان
مراحل تمییز کردن
پنلها را در صبح زود قبل از طلوع آفتاب یا بلافاصله پس از آن یا عصر پس از غروب آفتاب بشویید تا از شوک حرارتی جلوگیری شود. سپس : با استفاده از شیلنگ، گرد و غبار و ذرات سست را از روی سطح پنل پاک کنید. بعد از آن برس نرم آغشته به آب و محلول شوینده رقیق شده را به آرامی روی سطح پنل بکشید. دقت کنید حرکات باید در یک جهت مثلاً از بالا به پایین باشد. وقتی همه آلودگیها از سطح جدا شدند سطح پنل را کاملاً با آب مقطر یا تصفیه شده آبکشی کنید تا هیچ اثری از شوینده باقی نماند. در نهایت با استفاده از تی لاستیکی، آب را از روی سطح پنل پاک کنید. این کار را نیز در جهت یکنواخت انجام دهید.
شستشو با استفاده از دستگاه کارواش: اگر پنلها در ارتفاع بالا هستند یا دسترسی به آنها دشوار است، استفاده از دستگاه کارواش با شرط تخصص و احتیاط بالا راه حل است.
مراحل تمییز کردن: ابتدا فشار آب را روی کمترین حد ممکن تنظیم کنید. توجه داشته باشید از نازلهای پرفشار و متمرکز خودداری کنید. سپس نازل را در فاصله مناسبی از پنل نگه دارید. بعد از این مرحله تمام سطح سیستم را با آب بشویید.
شستشو با سیستمهای رباتیک یا خودکار: برای نیروگاههای خورشیدی بزرگ و سیستمهای تجاری، رباتهای شستشوگر خودکار به صورت دورهای و بدون نیاز به دخالت انسان، پنلها را تمیز میکنند. این سیستمها معمولاً با آب و برسهای مخصوص کار میکنند و برای مقیاس بزرگ کارآمد هستند.
نکات مهمی که قبل از تمییز کردن پنل خورشیدی باید بدانید
رعایت نکات ایمنی و فنی قبل از شروع تمیز کاری پنلهای خورشیدی، از بروز مشکلات جدی جلوگیری میکند. در ادامه لیستی از نکات کلیدی که باید قبل از تمیز کردن پنلهای خورشیدی بدانید آورده شده است.
- در نظر گرفتن تمهیدات ایمنی برای سیستمهایی که درارتفاع نصب شدهاند تا خطر سقوط شما را تهدید نکند.
- هنگام تمیز کاری هرگز سطح پنلها را با دست خالی لمس نکنید. اطمینان حاصل کنید که سیستم خورشیدی به درستی قطع شده است. پنلهای خورشیدی در روزهای ابری هم برق تولید میکنند و عدم اطمینان از قطع بودن آن خطر برق گرفتگی دارد.
- هرگز در هوای بارانی، طوفانی، یا با باد شدید اقدام به تمیز کردن پنلها نکنید.
- بهترین زمان برای شستن سیستمهای خورشیدی، صبح زود،عصر و روزهای ابری و خنک است.
- استفاده از آب مقطر یا تصفیه شده بهترین گزینه است؛ چرا که بهترین کمک به پاک شدن لکههای روی پنل را میکنند.
- هرگز از شویندههای قوی، اسیدی، قلیایی، حلالهای شیمیایی، یا مواد ساینده استفاده نکنید. این مواد به پوشش ضدبازتاب و خود سلولهای خورشیدی آسیب میزنند.
- قبل از تمیز کردن، پنلها را از نظر وجود هرگونه ترک، شکستگی، یا آسیب فیزیکی در شیشه یا قاب مطمئن شوید.
- نگاهی به اتصالات کابلها بین پنلها و به اینورتر بیندازید. مطمئن شوید که همه چیز محکم و در جای خود قرار دارد.
- مناطق غبارآلود یا صنعتی نیاز به شستشوی بیشتری دارند.
توجه به این نکات به شما کمک میکند تا پنلهای خورشیدی خود را به طور ایمن و موثر تمیز کنید و از طول عمر و راندمان بالای آنها اطمینان حاصل نمایید.
