وابستگی تجهیزات الکترونیکی به برق موجب شده است محافظت از وسایل برقی در مقابل قطعی برق بیشازپیش اهمیت پیدا کند. یو پی اس (UPS=منبع تغذیه بدون وقفه) و اینورتر کاربردیترین وسایل محافظتی بهشمارمیروند که از آنها میتوان بهعنوان منبع برق پشتیبان استفاده کرد. یکی از سوالاتی که برای خریداران این محصولات بهوجود میآید این است که آیا میتوان به جای یو پی اس از اینورتر استفاده کرد؟ برای پاسخ به این سوال به بررسی ویژگیها و کاربرد هر یک میپردازیم تا متناسب با نیاز و کاربرد هرکدام بهترین گزینه را انتخاب کنید.
یو پی اس چیست؟
Ups به سیستمی گفته میشود که در صورت قطعی برق بدون هیچ تاخیری انرژی برق مورد نیاز دستگاهها را تامین میکند. عملکرد این دستگاه به این شکل است که ابتدا بهمنظور شارژ باتری برق AC به DC تبدیل میشود سپس در صورت قطعی برق بهصورت آنی و توسط اینورتر برق DC به AC تبدیل میشود. بنابراین با وجود این دستگاه در مکانهایی مانند بیمارستانها، تجهیزات پزشکی، دیتاسنترها، ادارات مهم که قطعی برق میتواند آسیب مالی و جانی قابلتوجهی از خود به جای بگذارد، دستگاهها قادر هستند تا با تامین برق همچنان بهکار خود ادامه دهند. همچنین یو پی اس ها به دلیل داشتن فیلتر برق هرگونه نویز، افت یا افزایش ولتاژ خنثی میشود.
اینورتر چیست؟
اینورتر به دستگاهی گفته میشود که برق DC را به برق AC (شهری) تبدیل میکند. در واقع اینورتر نیز برق مورد نیاز وسایل برقی در هنگام قطعی برق را فراهم میکند. حال سوالی که ممکن است برای شما هم بهوجود بیاید این است که پس تفاوت ups و اینورتر دقیقاً در چیست؟ تفاوت اینجاست که در اینورتر تغییر از برق شهر به برق باتری با تاخیر چند ثانیهای صورت میگیرد. با توجه به این موضوع اینورتر برای مکانهایی که نیاز به برق مداوم دارند گزینه مناسبی نیست.
تفاوت یو پی اس و اینورتر
عملکرد کلی یو پی اس و اینورتر مشابه است اما تفاوتهایی دارند که در ادامه به بررسی آنها میپرداریم:
- مدت زمان مورد نیاز برای واکنش به قطعی برق: درصورتی که با قطعی برق مواجه شویم یو پی اس بدون تاخیر برق پشتیبان مورد نیاز را تامین میکند. این در حالی است که اینورتر برای شروع بهکار به چند ثانیه زمان نیاز دارد.
- کاربردها: با در نظر گرفتن اتصال بیوقفه برق توسط یو پی اس بیشتر کاربرد این دستگاه در تجهیزات حساسی است که قطعی برق منجر به ایجاد خسارت جبرانناپذیر میشود. برای مصارف خانگی و برای دستگاههایی همچون لامپ و یخچال که مصارف عمومی دارند اینورتر توصیه میشود.
- ساختار مدارها: با توجه به ارائه بدون وقفه خروجی توسط یو پی اس قاعدتا مدار آن نسبت به اینورتر از پیچیدگی بیشتری برخوردار است. علاوه براین ups دارای اینورتر، شارژر و باتری است این در حالی است که اینورتر تنها دارای شارژر باتری است.
- قیمت: قیمت یو پی اس نسبت به اینورتر بیشتر است. پیچیدگی یو پی اس از این جهت که خروجی بدون نویز و بدون وقفه تولید میکند بیشتر است. بنابراین همین عوامل بالا بودن قیمت یو پی اس نسبت به اینورتر را توجیه میکند.
- انواع یو پی اس و اینورتر: یو پی اسها به سه دسته آنلاین، لاین اینتراکتیو و آفلاین تقسیم میشوند که ups آنلاین از تکنولوژی جدیدتری برخوردار است. اینورترها نیز به سه نوع موج مربعی، شبه موج و سینویسی تقسیم میشوند که موج سینوسی بهروزتر از سایر انواع است.
- توان ورودی: توان ورودی ups از 240 تا 270 است این در حالی است که دامنه توان ورودی اینورتر از 170 تا 270 ولت است. همانگونه که مشخص است دامنه توان ورودی اینورتر از یو پی اس بیشتر است.
- محافظت در برابر نوسانات برق: اینورتر فقط برق DC را به AC تبدیل میکند. این در حالی است که UPS دارای محافظ داخلی در برابر قطعی و نوسان برق است که این موضوع باعث شده است محافظت بیشتری از دستگاهها داشته باشد.
- شارژ باتری: برای شارژ تجهیزات توسط اینورتر نیاز به یک شارژر مجزا است. بهعبارتی علاه بر اینورتر نیاز به خرید شارژر باتری هم هست. این در حالی است که یو پی اس درون خود یک شارژر باتری دارد که با قطعی برق از آنها برای شارژ اتوماتیک باتریها استفاده میکند.
- نوسانات ولتاژ: خروجی ولتاژ ارائهشده توسط یو پی اس از کیفیت بالاتری نسبت به اینورتر برخوردار است.
- تفاوت عملکرد: UPS وظیفه ذخیره برق و تامین برق پشتیبان را بر عهده دارد. در حالیکه اینورتر برق AC را بهDC تبدیل میکند و منبع تغذیه پشتیبان را ایجاد میکند.
- نحوه اتصال: یو پی اس بطور مستقیم به دستگاههای مورد نظر متصل میشود اما اینورتر نیاز است ابتدا به باتری و پسازآن به مدار دستگاهها متصل شود.
- عمر باتری در ups و اینورتر: طول عمر باتری در یو پی اس معمولا بیشتر از اینورتر است. علت اصلی آن این است که در اینورتر فرایند شارژ و دشارژ ممکن است کنترل شده نباشد.
آیا اینورتر میتواند جایگزین ups شود؟
جواب کلی این سوال خیر است. استفاده از اینورتر بهجای یو پی اس برای مکانهایی که دارای تجهیزات حساس هستند توصیه نمیشود. چرا که تاخیر چند ثانیهای که اینورتر دارد در صورت قطعی برق آسیبزا است. این درحالی است که ups قابلیت اینکه به جای اینورتر مورد استفاده قرار بگیرد را دارد. عملکرد اینورتر بهصورت زیر مجموعهای از یو پی اس است.
استفاده همزمان یو پی اس و اینورتر
گاهی برای جلوگیری از قطعی برق بصورت همزمان از ups و اینورتر استفاده میشود. به این شکل که برای مصارف حساس از یو پی اس و مصارف عمومی از اینورتر استفاده میشود. هدف از این کار بهینهسازی هزینهها در عین حفظ جریان برق برای تجهیزات الکترونیکی است. برای مثال برای بیمارستانها از یو پی اس اصفهان برای تجهیزات حساس و اینورتر برای لامپها استفاده میشود.
بطورکلی در صورتی که به دنبال منبع برق بدون وقفه هستید یو پی اس انتخاب مناسبتری است. اما اگر برای مصارف عمومیتر با درجه اهمیت کمتر هستید اینورتر جایگزین بهتری است. نهایتا برای اینکه خرید بهتری داشته باشید نیاز است ابتدا میزان و نوع مصرف خود را مشخص کنید. درصورتی که برای محاسبه میزان برق مصرفی خود سوالی دارید، میتوانید با کارشناسان فروش ما در تماس باشید.
